luvencus, Evangelicae historiae
(add. Versus gnomici de studiis)
F-y156
General Information
Two hands (+ three more for the ownership notes) on f. *1r (s. XII), and one hand ff. *1v, *8r/v. This is an early Praegothica. The e caudata alternates with ae and e, g is not completely closed, the two morphologies of d and final -s alternate, the hastae of tall s and f still descend below baseline, minims have no feet, the middle stroke of the letter e is no longer parallel with the baseline, or bitings are rare etc.
Original Condition
This is the exterior bifolium of a quire, and the beginning of the original manuscript; if the quire was a quaternio, we are looking at ff. 1 and 8. I am notating them ff. *1 and *8.
Current Condition
Book Decoration and Musical Notation
Rubrics and rubricated initials.
Content
-
Content Item
- Text Language Latin
- Title Versus gnomici de studiis
-
Content Description
(*1r)
(a. ll. 1-25); ll. 1-4 are barely readable)Cetera que restant querenti se manifestant.
Disce puer verbum quo possis discere versum
Verbum si nescis versum componere nescis
Litera discatur, qua sillalaba (!) multiplicatur
Quas si nescieris liquido nil scire valebis.
Omnis honor crescit puero qui sedule discit
Plurima discuntur que vis prodesse servuntur.
Qui casum discit non tempore discere gliscit
Ille satis didicit labor improbus omnia vincit
Ille studet vere studium qui queret (?) habere
Quem timor imprimis et amor succeditur animis
Mens humilis crescit mens exaltata liquescit
Qui se prosternit quandoque placentia cernit
Et qui sublimis fore vult succumbit inimis
Ex tribus his tantum disponit musica ††††
Quid cecus queritur nisi quod non luce poritur (?)
Quamvis ditatus sit duriciis onerat ††††
Vivere tederet qui nullum lumen haberet
Pauper haberetur si mundus eum sequeretur
Hac sed habet munus quod confert ††††
Alcius intendit qui luce carens vada prendit
<aliis manubus:>
Qui canit intente diatessaron et diapente
Ille canit totum diapason et est sibi notum
Ne laudes hominem donec videas fore finem
Finis laudatur cum laus in fine canatur
Non est absque nisi nisi (!) fundatur paradisi.
-
-
Content Item
- Persons Iuvencus
- Text Language Latin
- Title Evangelicae historiae
-
Content Description
(*1v) [Incipit] prefatio iuvencalis Auctoris egregii.
[Imm]ortale nichil mundi compage tenetur,
[Non] orbis non regna hominum non aurea Roma
Non mare non tellus non ignea sydera cęli...X...
Christus et puro mentem irriget amne canentis
Dulcis Iordanis ut Christo digna loquamur. (I, 9-35)Explicit prefatio iuvencalis ad Zachariam. Incipit liber Iuvenci Presbiteri de narratione Lucas. Angelus//
(*8r) //[H]orreaque implebit secreti copia farris,
Aeternusque leves paleas populabitur ignis.
Haec ait et properis per silvam passibus ipsum. xxii
Cernit Iohannes veneranda lavacra petentem....X...
Ex me progenitum; placet hęc mihi gloria proles.
Ubi Christus temptatur a diabolo. xxxiii.
Tunc petit umbrosos montes et lustra ferarum,
Obsequiumque illi patris prebere ministri...X...
(*8v) Cuncta tuo possum iamiam concedere regno
(Liber I, 9-35; 380-438)
Talia donantem me si veneratus adores. -
- Edition Migne, PL 19, 57-116
-
Remarks
https://la.wikisource.org/wiki/Historia_evangelica_(Migne)
History
Probably Alsace, since the manuscript was owned by the Carthusians of Strasbourg in the 12th c., and was still in the area (Sélestat) in the 16th c.
The MS belonged to the Carthusians of Strasbourg: "Cartusie Argent(ine/orati), f. *1r. A further note on the same page reads: "Iste ste liber est de aurario omnium librorum... diz buch ist ein ubergutes vor allen buchen uffe ertrichen" (s. XIV).Below this note, one can read: "Magistro Iacobo Wimpfelig Sletsia[tiensi] restitu[endus]" (s. XVI). Jakob Wimpfeling (1450-1528) was a humanist and theologian from Sélestat (Schlettstadt), in Alsace.
Host Volume
Bibliography
-
Adrian Papahagi, Adinel-Ciprian Dincă, with Andreea Mârza, Manuscrisele medievale occidentale din România. Census, Iași: Polirom, 2018, nr. ix, p. 182.
-
Sigismund Jakó, ‘Codicele latine medievale din biblioteca lui Timotei Cipariu', Revista arhivelor 10.2 (1967), 35‐72, at 69-70.