Sacramentary

F-m6pb

Tübingen, Konviktsbibliothek Wilhelmsstift, Gb 670 (A/B)

General Information

Title Sakramentar
Shelfmarks Gb 670 (A/B)
Material Pergament
Place of Origin unbekannt
Date of Origin 11. Jh.
Script, Hands

karolingische Minuskel; verschiedene Hände

Original Condition

Page Height 260 mm
Page Width 180 mm
Height of Written Area 185 mm
Width of Written Area 119 – 125 mm
Number of Lines 21 – 22
Line Height 8 – 10 mm
More about the Condition

Die Angaben zur ursprünglichen Seitenhöhe und -breite sind Schätzungen.

Current Condition

Extent 2 beschnittene Doppelblätter, in-situ; verwendet als Einbandspiegel (Fragment A vorne und Fragment B hinten)
Dimensions A: 227 x 305; B: 218 x 300
More about the Current Condition
beschmutzt, die Rubriken stark abgerieben; Fragment A durch kleines Titelschild überklebt

Book Decoration and Musical Notation

Description
ein- bis zweizeilige rote Initialbuchstaben

Content

  • Content Item
    • Text Language Latein
    • Content Description

      Fragment A (vorne)

      Iv

      <sabbato sancto>

      <orationes ad lectiones>

      <Deus cuius antiqua miracula... ad salutem gentium per aquas> baptismatis opereris. Per

      [D]eus qui nos ad celebrandum paschale... firma sit expectacio futurorum. Per

      [D]eus qui ecclesiam tuam... continua proteccione tuearis. Per

      [C]oncede quesumus omnipotens deus ut qui festa paschalia agimus... fontem uite siciamus. Per

      alia <oratio>
      [O]mnipotens sempiterne deus respice propicius ad deuocionem... corpusque sanctificet. Per

      <benedictio fontis>

      [O]mnipotens sempiterne deus adesto magne pietatis... impleatur effectu. Per

      [D]ominus uobiscum et cum spiritu tuo... Dignum et iustum est

      <kein direkter Anschluss; vermutlich fehlt ein Doppelblatt>

      IIr

      <Benedico te et per iesum xristum filium eius unicum dominum nostrum qui te in cana galilee signo admirabili sua potentia> conuertit in uinum. Qui pedibus super te ambul[auit et a ioan]ne in iordane in te baptizatus est... Ite docete omn[es gentes bap]tizantes eos in nomine patris et filii et spiritus [sancti.]

      quasi lectionem legens
      Hec nobis praecepta seruantibus... sint etiam purif[icandis men]tibus efficaces

      hic tribus uicibus sufflat i[n aquam]
      Descendat in hanc plenitudinem fontis... Qui uenturus est iudicare uiuos et mortuos et seculum per ignem.

      baptizat [et] linit eum presbiter de crismate [in cerebro] et dicit
      Deus omnipotens pater domini nostri iesu xristi qui te regenerau[it]

      <Gregorius I, Liber sacramentorum, PL 78, 89C–90B>

      Fragment B (hinten)

      Iv

      <hebdomada iiii quadragesime>

      <feria iiii>

      <Omnipotens sempiterne deus qui et iustis premia meritorum... ut reatus> nostri confessio indulgentiam ualeat percipere delictorum. Per

      alia
      Presta quesumus omnipotens deus ut quos uotiua ieiunia castigant... celestia capiamus. Per

      secreta
      [S]upplices te domine rogamus ut his sacrificiis peccata nostra mundentur... et corporis sanitatem. Per

      co(mplenda)
      [S]acramenta que sumpsimus... et corporalibus tueantur auxiliis. Per

      super populum
      Pateant aures misericordie tue... placita postulare. Per

      feria v

      Adesto nobis quesumus omnipotens deus et per ieiunium corporalem mentem nostram operibus tuorum refice mandatorum. Per

      secreta
      Efficiatur hec hostia... purificatis mentibus immoletur. Per

      ad complenda
      Sancta tua nos domine quesumus et uiuificando renouent et renouando uiuificent. Per

      super populum
      Populi tui deus institutor et rector peccata quibus impugnatur expelle ut et semper tibi placitus. Per

      <vgl. Gregorius I, Liber sacramentorum, PL 78, 71B–72B>

      IIr

      <feria ii post palmas>

      Da quesumus omnipotens deus ut qui in tot aduersis ex [nostra infir]mitate deficimus intercedente unigeniti filii tui respiremus. Per

      secreta
      Hec sacrificia nos omni[poten]s deus potenti uirtute mundatos ad suum faciant puriores uenire pri[n]cipium. Per

      ad complenda
      Prebeant nobis domine diuinum tua sancta feruorem quo eorum pariter et actu delectemur et fructu. Per

      super populum
      Adiuua nos deus salutaris noster... uenire gaudentes. Per

      feria iii

      Omnipotens sempiterne deus da nobis ita dominice passioni[s] sacramenta peragere ut indulgentiam percipere mereamur. Per

      secreta
      Sacrificia nos domine quesumus propensius ista restaurent qu[e] medicinalibus sunt instituta ieiuniis. Per

      ad complenda
      Sacrificationibus tuis omnipotens deus et uitia nostra purgentur et remedia nobis sempiterna proueniant. Per

      super populum
      Tua nos misericordia deus et ab omni subreptione uetustatis expurget et capaces sancte nouitatis efficiat. Per eundem

      feria iiii

      Presta quesumus omnipotens deus ut qui nostris excessibus incessant[er] <vgl. Gregorius I, Liber sacramentorum, PL 78, 77D–81A>

    • Fragment_A
    • Remarks

      Fragment A
      Bl. Iv: Osternachtsliturgie: Orationen nach den Lesungen der Vigil, anschließend Beginn der Benedictio fontis
      Bl. IIr: Fortsetzung der Benedictio fontis, anschließend Taufe und Chrisamsalbung

      Fragment B
      Bl. Iv: 4. Fastenwoche: Messorationen für Mittwoch und Donnerstag
      Bl. IIr: Karwoche: Messorationen für Montag und Dienstag sowie Beginn des Formulars für Mittwoch.

      Die Fragmente stammen aus einem Sakramentar gregorianischer Tradition. Die Osternachtsliturgie folgt eng dem Gregorianum-Hadrianum; die Fastenformulare zeigen jedoch einzelne abweichende Lesarten und auch gelasianisches Gebetsgut, sodass nicht von einer reinen Hadrianum-Abschrift auszugehen ist.

Host Volume

Title Sermones de tempore et de sanctis (Ms.)
Date of Origin/Publication 15. Jh.
Shelfmark Gb 670
Remarks

Provenienz: Kloster Wiblingen

Größe: 290 x 206